Pioneer Knutsen vaart op aardgas
De LNG tanker Pioneer Knutsen
Het Noorse Naturgass Vest gaat vanwege milieuvoordelen het gebruik van stookolie, in fjordengebieden in de buurt van Bergen, vervangen door aardgas. Een Friese werf heeft hiervoor een speciaal tankschip met een bijzondere en milieuvriendelijke voortstuwing gebouwd.
Projectbeschrijving
Schema 1: De emissies van een verwarmingsketel op stookolie (links) en op LNG (rechts).
In het Noorse fjordengebied is het niet haalbaar om net als in Nederland overal aardgasleidingen aan te leggen. Op veel plaatsen gebruikt men daarom nog per vrachtauto aangevoerde stookolie. Deze brandstof brengt voor het milieu veel meer belasting met zich mee dan aardgas. Stookolie in een verwarmingsketel geeft, in vergelijking met aardgas, een veel hogere emissie van het broeikasgas CO2 (zie schema 1). Ook de uitstoot van stikstofoxiden (NOx) en zwaveloxiden is veel hoger bij stookolie. Roetvorming komt bij aardgas niet voor, maar wel bij olie. In het kader van het verdrag van Kyoto om de emissie van CO2 te verlagen, heeft het Noorse gasbedrijf Naturgass Vest besloten om te investeren in een bijzondere vorm van aardgasdistributie. Bij Kolsness bouwt men tanks en een overslagstation voor vloeibaar aardgas. Vloeibaar aardgas, oftewel LNG, is goed te transporteren. Per volume-eenheid kan er in vloeibare vorm ongeveer zeshonderd keer zoveel energie vervoerd worden als in gasvorm bij atmosferische druk.
De Noorse rederij is in maart 2004 gestart met transport van LNG met ’s werelds kleinste LNG-tanker, de Pioneer Knutsen, naar gebruikers in Hordaland, Sond en Fjordane. Het schip, met een lengte van 69 m en een breedte van 11,8 m, dat is gebouwd door scheepswerf Bijlsma in het Friese dorp Warten, heeft twee roestvrijstalen tanks met een inhoud van elk 550 m3. Om aardgas vloeibaar te houden, moet het in de tanks op een temperatuur van min 162 ºC of lager worden gehouden. Er verdampt continue een kleine hoeveelheid aardgas om deze lage temperatuur te handhaven. In de supergrote LNG tankschepen wordt dit zogenaamde "boil-off gas" verstookt in stoomketels en drijven stoomturbines de tankers aan. In dit kleine tankschip gaat men het verdampte gas efficiënt benutten in twee gasmotoren. Deze zetten het gas met een hoger rendement dan een stoomturbine om en zijn veel schoner dan de conventionele scheepsdieselmotoren. De gasmotoren drijven generatoren aan, die de krachtstroom leveren voor de elektromotoren van de scheepsschroeven. Voor de veiligheid zijn er ook twee dieselaggregaten aanwezig, die ook stroom kunnen leveren voor de voortstuwing. Het tankschip wordt tevens dubbelwandig uitgevoerd.
Milieuvoordelen
Schema 2: De emissies van een transportschip op diesel (links) en op LNG (rechts).
Het gebruik van aardgas ter vervanging van stookolie levert belangrijke milieuvoordelen op. Aardgas bevat per eenheid energie minder koolstof en meer waterstof dan stookolie, waardoor de emissie van het broeikasgas CO2 veel lager is. Maar ook de vorming van bijproducten van de verbranding in een verwarmingsketel zoals NOx, zwavelverbindingen en roet zijn bij stoken op aardgas veel geringer.
Het vervoer per tankschip is veel efficiënter dan het vervoer per vrachtauto. Door het gebruik van het boil-off gas van de gastanks voor de voortstuwing van het schip, wordt extra bespaard. De gekozen aandrijving met gasmotoren is ook gunstig voor het milieu. De uitlaatgassen van de gasmotoren zijn veel schoner dan die van een scheepsdiesel. Om die reden vaart in Noorwegen ook al een eerste veerboot op aardgas.
Plannen voor vervoer van gecomprimeerd aardgas
Rederij Knutsen heeft samen met Norske Shell en Haugaland Gass een ontwerp gemaakt voor het vervoer van aardgas in gasvorm onder hoge druk. Met deze oplossing is geen investering nodig in een installatie om het gas vloeibaar te maken. Men heeft berekend, dat deze oplossing transport van kleinere hoeveelheden over kortere afstanden aantrekkelijker is dan het vervoer van LNG.