Open brief biomassalijst Stichting Natuur & Milieu

De subsidies voor biomassa uit onder andere koolzaad en mest moeten volgens de Stichting Natuur & Milieu stopgezet worden. Zo valt te lezen in een lijst met 'goede' en 'foute' biomassa die voorzitster Mirjam de Rijk op 24 januari aan minister Van der Hoeven heeft overhandigd. Belangrijke en goed winbare reststromen keurt de stichting af, terwijl niet winbare biomassa als bermgras wel de goedkeuring van Natuur & Milieu draagt. Mestvergisting is uit den boze vanwege de intensieve veehouderij, maar het vee voederen met onze eigen voedselresten is toch beter dan de resten te geruiken voor energieopwekking. "Dubieus, extreem en inconsequent", zo concludeert Klaas de Jong, voorzitter van de Stichting Schoner Transport, in een open brief aan De Rijk.

Geachte mevrouw De Rijk,

Met veel tromgeroffel hebt u een rapport over biomassa aangeboden aan minister Van der Hoeve. Het tijdstip is goed gekozen: vlak voor het aanbieden van de nieuwe SDE-regeling aan de Tweede Kamer. Hopelijk trekt EZ zich niet veel aan van het rapport, want helaas tonen de aanbevelingen van de stichting Natuur & Milieu een ontstellend gebrek aan logica. Zo staat het gebruik van bermgras hoog op het lijstje van duurzame biomassa. Dat er nog geen technieken beschikbaar zijn om hier duurzame energie uit te halen is jammer. Maar als we verder op de 'fact sheet' van Natuur & Milieu zien, dat biogas uit mestvergisting fout is, omdat de intensieve veehouderij niet duurzaam is, vraag je je af of autoverkeer dan wel duurzaam is. Bermgras is toch een gevolg van het feit, dat we zoveel drukbereden wegen hebben? Wilt u meer snelwegen, omdat dit meer bermgras oplevert?

Opmerkelijk in het licht van de afwijzing van de veehouderij is, dat u reststromen van de voedingsindustrie niet wil gebruiken voor energie, omdat ze beter als veevoer kunnen worden ingezet. Wilt u nu wel of niet veehouderij? Uiteraard wil uw stichting geen graan of maïs inzetten, want dat is voedsel. Is het bekend bij deze stichting, dat voor de teelt van deze gewassen mest nodig is? Sterker nog, vergiste mest werkt beter en milieuvriendelijker dan onvergiste mest. Dat wordt ook in het recente overheidsrapport “Schoon en Zuinig” onderkend. Het zou toch al gek zijn, dat Natuur & Milieu van mest af wil en alleen maar kunstmest wil gebruiken.

Het rapport is positief over de teelt van olifantsgras, populieren, hennep en riet als energiegewassen, maar sterk tegen de teelt van suikerbieten en maïs vanwege het gebruik van landbouwgrond. Maar op welke grond moeten we dan populieren, hennep en olifantsgras gaan verbouwen? Als het geen landbouwgrond mag zijn, dan resteert alleen natuurgebied zolang we geen steden gaan slopen. Ook de hoop van Shell op een tweede generatie biobrandstof uit stro wordt keihard onderuit gehaald. Stro kent al andere toepassingen, stelt men. Maar geldt dat niet ook voor het resthout van de houtindustrie, dat Natuur & Milieu zo warm aanbeveelt?

Aan het bereiden van biogas uit rioolslib heeft u tenslotte ook een opmerkelijke eis gesteld. Slibvergisting mag alleen, als je de fosfaten in het rioolwater hergebruikt. Op dezelfde manier zou je kunnen eisen, dat bermgras alleen gebruikt mag worden als de fluor, die weglekt uit auto-airco’s, wordt hergebruikt. Staakt u uw stoelgang, als de waterzuivering in uw woonplaats geen fosfaten hergebruikt? Het vergisten van rioolslib levert duurzame energie op en reduceert het volume van het slib, dat afgevoerd moet worden naar de slibverbranders, want net zoals bermgras door de vervuiling niet meer bruikbaar is als veevoer is ook rioolslib niet meer bruikbaar voor bemesting van landbouwgrond. Als je verplicht bent om enorme hoeveelheden slib te verwerken, is het dan niet slim om er tegelijk ook maar energie uit te gaan winnen. Met een duwtje in de rug van EZ zijn de slibverbranders in Dordrecht en Moerdijk daar kort geleden mee begonnen. Moeten ze nu net als voorheen de warmte maar weer lozen en de stoomturbine uitzetten?

Als de dreiging van klimaatverandering zo groot is, kunnen we het ons dan permitteren om zulke extreme eisen te stellen? Uiteraard moet de intensieve veehouderij verbeteren, moeten we meer FSC-hout gebruiken en kunnen we fosfaten gaan terugwinnen. Maar is het nodig om het gebruik van mest, stro en houtzaagsel zonder FSC te blokkeren zolang we niet de volmaaktheid bereikt hebben? Het gebruik van fossiele brandstoffen is ook niet alles. Die veroorzaken broeikaseffect bij de verbranding, maar ook milieuschade bij winning en transport. In Borneo wordt het oerwoud gesloopt voor kolenwinning in dagmijnbouw, in Canada worden enorme bossen vernietigd voor olie uit teerzanden. Lekkende olietankers hebben milieurampen veroorzaakt en zo kan ik nog even doorgaan.

Voor de ondernemers, die investeren in duurzame energie, wordt Nederland zo langzamerhand onwerkbaar. Graag wil ik met u van gedachten wisselen over ideeën om op een praktische manier zo snel mogelijk meer duurzaamheid te bereiken. Onze stichting heeft zich ingezet voor schoner transport en vooral ook voor vermindering van het vrachttransport over de weg. Zo propageren we vergisting van reststromen bij de voedingsindustrie om zowel transport te verminderen als winning van duurzame energie te vergroten en hebben we recent voor de waterschappen laten zien, welke mogelijkheden er zijn om rioolslib op de rioolwaterzuivering zelf te verwerken. Dat levert duurzame energie op en bespaart ook heel veel ritten van tankauto’s door Nederland. Een juiste stimulering van energiewinning uit reststromen en afval voorkomt het afvoeren per vrachtauto van deze biomassastromen naar Duitsland, België en Scandinavië. Helaas worden er nu nog grote hoeveelheden biomassa naar die landen afgevoerd, omdat Nederland in tegenstelling tot onze buurlanden geen of onvoldoende steun geeft voor benutting van deze biomassastromen.

Hoogachtend,

Klaas de Jong

voorzitter Stichting Schoner Transport